Sitenize yeni bir sayfa eklediğinizde Google'ın bunu ne zaman fark edeceğini hiç merak ettiniz mi? Bazı işletme sahipleri bu süreci hızlandırmak için "site haritası" diye bir dosyadan söz edildiğini duyar ama bunun tam olarak ne olduğunu ve kendi sitesi için gerekip gerekmediğini bilmez.
Bu yazıda site haritasının ne olduğunu, hangi sitelerin ona ihtiyaç duyabileceğini, içerik yönetim sisteminde nasıl oluştuğunu ve Search Console'a nasıl gönderileceğini Google'ın belgelerine dayanarak anlatıyoruz. Sitenizin taranmasını etkileyen diğer konulara teknik SEO nedir yazımızda daha geniş yer verdik.
Site haritası nedir?
Google'ın tanımıyla site haritası, sitenizdeki sayfalar, videolar ve diğer dosyalar ile bunlar arasındaki ilişkiler hakkında bilgi verdiğiniz bir dosyadır. En yaygın biçimi XML'dir: her sayfanın adresini <loc> etiketiyle, sayfanın son ne zaman güncellendiğini de <lastmod> etiketiyle listeler.
Bu dosyanın görevi, arama motoruna sitenizde hangi sayfaların bulunduğunu göstermektir. Google, site haritasının URL'lerin keşfedilmesine yardımcı olduğunu ama içindeki her adresin taranacağını ya da dizine ekleneceğini garanti etmediğini belirtiyor. Yani site haritası bir listedir, sıralamayı ya da dizine girmeyi kendiliğinden sağlayan bir araç değildir.
XML site haritası ile HTML site haritası farkı
İkisi farklı okuyucular içindir. XML site haritası arama motoru botları için hazırlanır, sayfada görünmez ve normal bir ziyaretçi onu hiç görmez. HTML site haritası ise sitenizdeki sayfaları listeleyen, ziyaretçinin tıklayıp gezinebileceği sıradan bir sayfadır.
İki yapı birbirinin yerine geçmez. Menüden ulaşılamayan sayfası olmayan küçük bir işletme sitesinde HTML site haritasına genelde gerek kalmaz. XML site haritası ise arama motoruna yönelik ayrı bir dosya olarak kendi başına durur.
Hangi siteler site haritasına ihtiyaç duyar?
Google'a göre site haritası özellikle şu durumlarda işe yarar:
- Site büyükse. Her sayfaya başka sayfalardan bağlantı vermek zorlaştığında Google bazı yeni ya da güncellenmiş sayfaları gözden kaçırabilir.
- Sitenin yapısı karmaşıksa ya da sayfalar birbirinden izoleyse. Ana sayfadan birkaç tıklamayla ulaşılamayan, başka sayfalarla iyi bağlantılanmamış sayfalar varsa site haritası bunların bulunmasına yardımcı olur.
- Site yeniyse ve dışarıdan aldığı bağlantı sayısı azsa. Google diğer sitelerdeki bağlantıları izleyerek de sayfa keşfeder; yeni bir sitede bu bağlantılar henüz az olduğu için site haritası ek bir yol sağlar.
- Sitede çok sayıda video ya da görsel varsa, ya da site Google Haberler'de gösterilmek istiyorsa. Bu içerik türleri için site haritasındaki ek bilgiler Google'a yardımcı olabilir.
Buna karşılık yaklaşık 500 sayfa ya da daha küçük, ana sayfadan başlayan bağlantılarla her sayfasına ulaşılabilen bir site, Google'a göre site haritası olmadan da idare edebilir. Böyle bir sitede öncelik, iç bağlantı yapısını düzenli tutmaktır.
İçerik yönetim sisteminde nasıl oluşur?
Çoğu hazır altyapı site haritasını sizin yerinize otomatik oluşturur ve sayfa ekledikçe günceller. WordPress'te bir SEO eklentisi, Wix ve Shopify gibi platformlarda ise altyapının kendisi bu dosyayı üretir. Küçük bir işletme sitesi için önerilen yol budur, dosyayı elle takip etmeniz gerekmez.
Site haritasını kendiniz hazırlamanız gereken bir durumdaysanız Google'ın birkaç kuralı var:
- Birkaç düzineden az adresiniz varsa dosyayı düz metin düzenleyiciyle elle de yazabilirsiniz, daha fazla adres için bir araç kullanmanız önerilir.
- Dosya UTF-8 kodlamasıyla kaydedilmelidir.
- Tek bir site haritası dosyası, sıkıştırılmamış halde en fazla 50 MB olabilir ya da en fazla 50.000 URL içerebilir. Bu sınırı aşan büyük bir sitede adresler birden çok dosyaya bölünüp bir site haritası dizini dosyasıyla birlikte gönderilir.
- Dosyada
<priority>ve<changefreq>etiketlerini de görebilirsiniz, Google bu iki değeri artık dikkate almadığını belirtiyor.<lastmod>ise kullanılan bir bilgidir ve sayfayı gerçekten güncellediğinizde değiştirilmelidir.
robots.txt içindeki Sitemap satırı
Site haritanızın adresini robots.txt dosyanıza da ekleyebilirsiniz. Google'a göre bunun için dosyanın herhangi bir satırına şu biçimde bir satır eklemeniz yeterli: Sitemap: https://ornek.com/sitemap.xml. Birden fazla site haritanız varsa her biri için ayrı bir satır ekleyebilirsiniz.
Bu satır, site haritasını Search Console'a hiç göndermeseniz bile Google'ın onu bulmasına yardımcı olabilir. Yine de küçük bir işletme sitesinde en güvenilir yol, site haritasını ayrıca Search Console'dan göndermektir.
Search Console'da gönderme ve Site Haritaları raporu
Site haritanızı Search Console'a eklemeden önce mülkte sahip düzeyinde yetkiniz olmalıdır. Mülk ekleme ve doğrulama adımlarını Search Console nasıl kullanılır yazımızda anlattık.
- Search Console'da ilgili mülkü açın ve soldaki menüden Site Haritaları raporuna girin.
- Yeni site haritası ekle alanına, alan adından sonraki kısmı, örneğin
sitemap.xmlyazın. - Gönder düğmesine tıklayın.
- Google dosyayı okuduktan sonra raporda bir durum gösterir.
Google, bir site haritasını yalnızca yeni oluşturduğunuzda ya da içeriği değiştiğinde göndermenizi öneriyor, değişmeyen bir dosyayı tekrar tekrar göndermenize gerek yok. Raporda karşılaşabileceğiniz durumlar şöyle özetlenebilir:
| Durum | Anlamı | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Başarılı | Dosya okundu ve hata bulunmadı | Bir işlem gerekmez, zamanla tarama durumunu izleyin |
| Getirilemedi | Google dosyaya ulaşamadı | Adresi tarayıcıda açıp çalıştığını ve robots.txt tarafından engellenmediğini kontrol edin |
| Site haritasında hata var | Dosya okundu ama bazı satırlarda sorun var | Raporun ayrıntısındaki hatalı adresleri tek tek düzeltin |
Site haritanızın yayında olup olmadığını ve robots.txt içinde duyurulup duyurulmadığını ücretsiz SEO analizi aracımızla kontrol edebilirsiniz.
Sık karşılaşılan hatalar
- noindex etiketli sayfaları site haritasına eklemek. Dizine eklenmesini istemediğiniz bir sayfayı site haritasında listelemek çelişkili bir sinyal verir. Site haritası yalnızca dizine eklenmesini istediğiniz adresleri içermelidir.
- Yönlendiren ya da hata veren adresleri listede bırakmak. Sayfa taşındıysa site haritasındaki adresi de yeni adresle güncelleyin. Yönlendirmelerle ilgili ayrıntıyı 301 yönlendirmesi nedir yazımızda bulabilirsiniz.
- www ve https tutarsızlığı. Site haritasındaki adresler, sitenizin standart adresiyle yani www'li ya da www'siz ve https ile aynı biçimde yazılmalıdır. Karışık biçimdeki adresler Google'ın kafasını karıştırabilir.
- robots.txt ile engellenen bir klasördeki sayfaları listelemek. Google zaten erişemeyeceği için bu adreslerin site haritasında bulunması bir işe yaramaz.
Sık sorulan sorular
Site haritası olmayan bir site Google'da hiç çıkmaz mı?
Hayır. Site haritası, sayfaların bulunmasına yardımcı olan bir araçtır, dizine eklenmenin ön koşulu değildir. Küçük ve iç bağlantıları düzenli bir sitede Google, sayfaları site haritası olmadan da bulabilir.
Site haritası göndermek sıralamamı yükseltir mi?
Hayır. Site haritası, Google'ın sayfalarınızı keşfetmesine yardımcı olur ama sıralamayı belirleyen bir etken değildir. Sıralama; içerik kalitesi, kullanıcı deneyimi ve sitenin genel teknik durumu gibi başka etkenlere bağlıdır.
HTML site haritası da eklemeli miyim?
Zorunlu değildir. Menüden ya da sayfa içi bağlantılardan ulaşılamayan sayfalarınız varsa ziyaretçiye yardımcı olabilir, ama küçük ve düzenli bir site yapısında genelde buna gerek kalmaz.
Site haritamı ne sıklıkla güncellemeliyim?
Site haritası, çoğu içerik yönetim sisteminde sayfa eklendikçe ya da güncellendikçe kendiliğinden yenilenir. Elle hazırladığınız bir dosyanız varsa yeni sayfa eklediğinizde ya da önemli bir sayfayı güncellediğinizde dosyayı yenileyip Google'a bildirin.
Birden fazla site haritam olabilir mi?
Evet. Büyük ya da farklı içerik türlerine sahip siteler birden fazla site haritası dosyası kullanabilir. Bunlar bir site haritası dizini dosyasıyla birlikte tek seferde gönderilebilir.
Kısacası
Site haritası, sitenizdeki sayfaları arama motoruna gösteren bir dosyadır ve özellikle büyük, yeni ya da bağlantı yapısı karmaşık sitelerde işe yarar. Doğru boyutta hazırlanmış, güncel ve yalnızca dizine girmesini istediğiniz adresleri içeren bir site haritasını robots.txt dosyanıza ve Search Console'a eklemek, Google'ın sitenizi daha güvenilir biçimde taramasına yardımcı olur. Sitenizin teknik durumunu baştan sona gözden geçirmek isterseniz SEO hizmetimize göz atabilirsiniz.