WordPress sitesi bir kez kurulup bırakılacak bir yapı değildir. WordPress'in kendisi, temanız ve eklentileriniz düzenli olarak güncellenir. Güncellemeler güvenlik açıklarını kapatır, ama yedek almadan yapılan bir güncelleme ters giderse siteyi eski haline döndürmek çok zorlaşır. WordPress'in kendi belgesi de, güncellemeden önce alınmış tam bir site ve veritabanı yedeği olmadan başarılı bir geri dönüşün neredeyse imkânsız olduğunu söyler.
Bu rehberde WordPress yedeklemenin nasıl yapıldığını, yedeklerin ne sıklıkla alınıp nerede saklanması gerektiğini ve güncellemeleri siteyi riske atmadan nasıl yapacağınızı anlatıyoruz. Sitenizde her ay nelerin kontrol edilmesi gerektiğini web sitesi bakımı neden gerekli yazımızda anlattık; bu yazı yedekleme ve güncellemenin kendisine odaklanıyor.
WordPress yedeği iki parçadan oluşur
Siteyi tam olarak geri getirebilmek için iki parçanın da yedeğine ihtiyacınız var:
| Parça | İçinde neler var? | Nerede durur? |
|---|---|---|
| Veritabanı | Yazılar, sayfalar, yorumlar, kullanıcılar, ayarlar ve e-ticaret sitelerinde siparişler | Sunucudaki ayrı bir veritabanı sisteminde |
| Dosyalar | WordPress'in kendi dosyaları, tema ve eklentiler, yüklenen görseller ve ayar dosyaları | Sunucudaki WordPress klasöründe |
Sadece site klasörünü indirmek yedek almak sayılmaz, çünkü veritabanı bu klasörün dışında durur. WordPress'in yönetim belgeleri önce veritabanının, sonra dosyaların yedeğini almayı ve ikisini aynı zamana ait tek bir yedek seti olarak birlikte saklamayı öneriyor.
Yedek almanın yolları
Hosting firmanızın yedekleri
WordPress belgelerine göre çoğu hosting firması site yedeği almak için bir araç sunar. Bu yedeğe güvenmeden önce firmanıza şunları sorun:
- Yedek ne sıklıkla alınıyor ve kaç gün saklanıyor?
- Yedekler sitenizle aynı sunucuda mı, başka bir yerde mi duruyor?
- Hem dosyalar hem de veritabanı yedekleniyor mu?
- Geri yüklemeyi kim yapıyor ve ne kadar sürüyor?
- Bu hizmet paketinize dahil mi, ayrıca mı ücretlendiriliyor?
Yedekleme eklentisi
WordPress eklenti dizininde veritabanının ve dosyaların planlı, otomatik yedeğini alan eklentiler bulunur. Güncel tutulan, yaygın kullanılan ve yedeği Google Drive ya da Dropbox gibi sunucu dışındaki bir depolama alanına gönderebilen bir eklenti seçin.
Hosting panelinden veritabanını dışa aktarıp dosyaları elle indirmek de mümkündür. Bu yol teknik bilgi ister ve unutulmaya açıktır. Düzenli yedeğin yerine değil, büyük bir değişiklikten önce ek bir kopya olarak kullanılması daha doğrudur.
Ne sıklıkla ve nerede saklamalı?
WordPress'in yönetim belgeleri, az içerik eklenen siteler için haftalık, sık içerik eklenen siteler için günlük yedek öneriyor. Her gün sipariş alan bir e-ticaret sitesi ikinci gruba girer.
Yedeğin nerede durduğu da en az sıklığı kadar önemlidir. Aynı belgeler birkaç güncel yedeği farklı yerlerde tutmayı öneriyor: biri hosting sunucusunda, biri bulut depolamada, biri de bilgisayarınızda. Sunucu çöktüğünde ya da site saldırıya uğradığında, yalnızca aynı sunucuda duran bir yedek işe yaramayabilir.
Neler güncellenir?
- WordPress'in kendisi: Küçük bakım ve güvenlik sürümleri, WordPress 3.7'den bu yana çoğu sitede arka planda otomatik yüklenir. Büyük sürümlerde durum sitenin ne zaman kurulduğuna bağlıdır: WordPress 5.6 ile birlikte yeni kurulan sitelerde büyük sürüm güncellemeleri de varsayılan olarak otomatik gelir, daha önce kurulmuş sitelerde ise yöneticinin bunu açması gerekir.
- Tema ve eklentiler: WordPress 5.5'ten bu yana her eklenti ve tema için otomatik güncellemeyi ayrı ayrı açabilirsiniz. WordPress bu güncellemeleri varsayılan olarak günde iki kez çalıştırır ve sonucu site yöneticisine e-postayla bildirir.
- PHP sürümü: Sitenin çalıştığı sunucu yazılımıdır ve hosting tarafında değiştirilir. Bu yazının yayımlandığı tarihte WordPress, PHP 8.3 ya da daha yeni bir sürüm öneriyor ve desteği sona ermiş eski sürümlerin siteyi güvenlik açıklarına maruz bırakabileceğini belirtiyor.
Güvenli güncelleme için kontrol listesi
- Güncel bir yedek alın ve yedeğin eksiksiz tamamlandığını kontrol edin.
- Güncelleme notlarına bakın. Büyük sürüm değişikliklerinde eklentinin sayfasında bir uyumluluk uyarısı olup olmadığını okuyun.
- Mümkünse önce test ortamında deneyin. Hosting firmanız ya da geliştiriciniz sitenin bir kopyasını ayrı bir test ortamında açabiliyorsa, özellikle e-ticaret sitelerinde bu adımı atlamayın.
- Sakin bir saat seçin. Sipariş ve ziyaretin en az olduğu saatte güncelleyin.
- Tek tek güncelleyin. Her güncellemeden sonra siteye bakın. Sorun çıkarsa hangi güncellemeden kaynaklandığını bilirsiniz.
- Önemli sayfaları kontrol edin. Ana sayfa, iletişim formu, sepet ve ödeme adımı ile telefon görünümü.
- Önbelleği temizleyin. Sitede önbellek kullanılıyorsa, ziyaretçilerin eski sürümü görmemesi için önbelleği temizleyin.
Temada özelleştirme yapıldıysa bir noktaya dikkat edin: WordPress belgelerine göre doğrudan ana temaya yapılan değişiklikler, tema güncellendiğinde kaybolur. Bu değişikliklerin bir alt temada (child theme) durduğundan emin olun.
Otomatik güncellemeyi açmalı mısınız?
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Az eklentili sade bir tanıtım sitesi ve düzenli otomatik yedek | Güvendiğiniz eklentilerde otomatik güncelleme mantıklı olabilir |
| E-ticaret, ödeme sistemi ya da özel geliştirme olan site | Önce test ortamında denenen kontrollü güncelleme |
| Güvenlik sorunu için güncelleme yayımlanan eklenti | Yedek alıp bekletmeden güncelleme |
Otomatik güncelleme açıksa, bildirim e-postalarının gittiği yönetici adresinin güncel olduğundan ve birinin bu e-postaları gerçekten okuduğundan emin olun.
Güncelleme ihtiyacını nereden takip edersiniz?
WordPress yönetim panelinde Araçlar menüsündeki Site Sağlığı (Site Health) ekranı, sitenizin durumunu kritik sorunlar, önerilen iyileştirmeler ve geçen testler olarak gruplar. Eski PHP sürümü, güncelleme bekleyen eklentiler ve beklendiği gibi çalışmayan arka plan güncellemeleri burada uyarı olarak görünür.
Eklentilerinizi WordPress.org dizininden aldıysanız eklenti sayfalarındaki uyumluluk uyarılarına da bakın. Bu uyarının ne anlama geldiğini aşağıdaki sorular bölümünde anlattık.
Güncellemeden sonra site bozulursa
- Kritik hata mesajı: WordPress, yönetici e-posta adresine kurtarma modu bağlantısı içeren bir e-posta gönderebilir. Bu e-postayı sitenizi yöneten kişiye iletin. Diğer olası sebepleri site açılmıyorsa ne yapmalı yazımızda anlattık.
- Başarısız güncelleme uyarısı: WordPress belgelerine göre bu uyarı, WordPress klasöründeki .maintenance dosyasının FTP ile silinmesiyle kalkar. Bu işi dosya erişimi olan kişiye bırakın.
- Bozuk görünüm ya da hata satırları: Belgeler, WordPress ile birlikte gelmeyen eklentileri devre dışı bırakıp tek tek yeniden etkinleştirerek sorunlu eklentiyi bulmayı öneriyor.
- Hiçbiri işe yaramazsa: Güncellemeden önce aldığınız yedeği geri yükletin.
Sık yapılan hatalar
- Yedeği yalnızca sitenin bulunduğu sunucuda tutmak
- Yedeği hiç geri yükleyip denememek
- Temaya doğrudan değişiklik yapıp güncellemede kaybetmek
- Kullanılmayan eklenti ve temaları sitede bırakmak
- Otomatik güncelleme e-postalarının kimsenin okumadığı bir adrese gitmesi
- Aylarca güncellememek, sonra her şeyi aynı anda güncellemek
Sık sorulan sorular
WordPress yedeği ne sıklıkla alınmalı?
WordPress'in yönetim belgeleri, az içerik eklenen siteler için haftada bir, sık içerik eklenen siteler için her gün yedek almayı öneriyor. Her gün sipariş alan bir e-ticaret sitesinde günlük yedek daha güvenlidir. Büyük bir güncellemeden ya da değişiklikten hemen önce ayrıca yedek alın.
Hosting firmamın yedeği yeterli mi?
Tek başına yeterli olmayabilir. Yedeğin ne sıklıkla alındığını, kaç gün saklandığını, sitenizle aynı sunucuda durup durmadığını ve geri yüklemenin nasıl yapıldığını sorun. Hosting yedeğinin yanında sunucu dışında duran bir kopya bulundurmak daha güvenlidir.
WordPress otomatik güncellemeleri kapatmalı mıyım?
Küçük güvenlik ve bakım güncellemelerini kapatmanız önerilmez. WordPress'e göre arka plan güncellemeleri, kullandığınız sürüm için bir güvenlik güncellemesi çıktığında sitenin kendini güncelleyebilmesini sağlar. Eklenti ve tema güncellemelerinde karar sitenize bağlıdır: sade bir sitede otomatik güncelleme işinizi kolaylaştırabilir, e-ticaret ya da özel geliştirme olan sitelerde kontrollü güncelleme daha güvenlidir.
Uzun süredir güncellenmeyen bir eklenti kullanıyorum, sorun olur mu?
Olabilir. WordPress.org eklenti dizini, WordPress'in son üç büyük sürümüyle test edilmemiş eklentilerde bakımın bırakılmış olabileceği ve uyumluluk sorunları çıkabileceği uyarısını gösterir. Bu uyarıyı gördüğünüz eklenti için düzenli bakılan bir alternatif araştırın.
Kısacası
WordPress'te güvenli bakımın sırası basittir: önce veritabanı ve dosyalarla tam yedek, sonra kontrollü güncelleme, en son da önemli sayfaların kontrolü. Yedekleri farklı yerlerde saklayın, zaman zaman geri yükleyerek deneyin ve Site Sağlığı ekranındaki uyarıları takip edin. Bu işleri düzenli bir bakım planına bağlamak isterseniz web sitesi bakım ve destek hizmetimize göz atabilirsiniz; MedyaDes olarak bakım kapsamını yazılı teklifte netleştiriyor, yayından sonra tek muhatap olarak destek veriyoruz.