Alan adı, işletmenizin internetteki adresidir ve genellikle yıllarca değişmez. Yine de birçok işletme sahibi bu kararı aceleye getirir, sonra kısa sürede pişman olur. Yanlış seçilen bir alan adı, hem müşterinin sizi bulmasını zorlaştırır hem de yıllar sonra değiştirmek istediğinizde ek bir baş ağrısına dönüşür.
Bu yazıda alan adı seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini, Türkçe karakterlerin neden sorun çıkardığını, .com, .com.tr ve .tr seçenekleri arasındaki farkı ve marka hakkınızı korumak için atabileceğiniz basit bir adımı anlatıyoruz.
İyi bir alan adının özellikleri
Kısa ve akılda kalıcı bir alan adı, telefonda söylendiğinde de yanlış anlaşılmaz. Aşağıdaki noktalar seçiminizi kolaylaştırır:
- Kısa tutun. Uzun bir ad, hem yazması hem söylemesi zor olur.
- Sesli okunduğunda anlaşılır olsun. Alan adınızı birine telefonda söylediğinizi hayal edin, karşı taraf doğru yazabilir mi?
- İşletme adınızla tutarlı olsun. Müşteri işletmenizin adını duyduğunda alan adını da tahmin edebilmeli.
- Tire ve rakamı sınırlı kullanın. Bir tireden fazlası okunurluğu düşürür, rakamlar ise telefonda "iki" mi yoksa "2" mi diye karışıklık yaratabilir.
- Genel geçer kelimelerden kaçının. Çok genel bir kelime, hem akılda kalmaz hem de genellikle başkası tarafından alınmıştır.
Alan adında yer ya da hizmet adı kullanmak
Yerel hizmet veren bir işletmeyseniz alan adına şehir ya da ilçe adını eklemek akla gelen bir seçenektir. Bu, müşterinin alan adını görür görmez nerede hizmet verdiğinizi anlamasını sağlar. Ama şehir adını eklemek alan adını uzatır ve ileride başka bir bölgede de hizmet vermeye başlarsanız adınız eski bölgenizle sınırlı kalmış gibi görünebilir.
Aynı denge hizmet adı için de geçerlidir. Alan adına hizmetinizi ekleyen bir kelime koymak (örneğin bir tamir hizmeti için "tamir" geçen bir ad) müşteriye ne yaptığınızı hemen anlatır, ama işletmeniz zamanla farklı hizmetler de eklerse bu ad dar kalabilir. İşletme adınız zaten hizmetinizi ya da bölgenizi anlatıyorsa alan adına ayrıca eklemenize gerek kalmayabilir.
Türkçe karakterler neden risklidir?
Alan adınızda ç, ğ, ı, ö, ş, ü gibi Türkçe karakterler teknik olarak mümkün olsa da günlük kullanımda sorun çıkarır. Müşteri bu karakterleri klavyesinde bulamayabilir, adı yazarken "c", "g", "i", "o", "s", "u" gibi Türkçe karaktersiz hallerine kayabilir ya da telefonda tarif ederken tereddüt yaşayabilir.
Aynı sorun kurumsal e-posta adresinde daha da belirginleşir, çünkü e-posta adresini sesli okuyup karşıdakine yazdırmak alan adından daha sık yaşanan bir durumdur. Bu yüzden alan adınızı Türkçe karaktersiz seçmenizi, gerekiyorsa Türkçe karakterli halini de alıp ana adresinize yönlendirmenizi öneririz. Kurumsal e-posta kurulumunu kurumsal e-posta nasıl alınır yazımızda ayrıntılı anlattık.
.com, .com.tr ve .tr arasında seçim
.tr uzantılı alan adları, Türkiye'deki tek yetkili kayıt sistemi olan TRABİS üzerinden tahsis edilir. TRABİS'e göre .com.tr, .org.tr, .net.tr gibi yaygın kullanılan uzantılar belgesiz ve ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis edilir. Buna karşılık bazı uzantılar belirli bir mesleğe ya da kuruma ayrılmıştır ve başvururken ilgili belgeyi istemeye devam eder.
| Uzantı grubu | Örnekler | Belge gerekir mi? |
|---|---|---|
| Genel kullanım | .com.tr, .net.tr, .org.tr, .biz.tr, .web.tr, .gen.tr, .info.tr, .tv.tr, .name.tr | Hayır, ilk gelen alır |
| Meslek ve kuruma özel | .av.tr (avukat), .dr.tr (hekim), .bel.tr (belediye), .edu.tr, .gov.tr, .k12.tr, .pol.tr, .tsk.tr | Evet, meslek ya da kuruma ait belge istenir |
TRABİS'e göre 14 Haziran 2024'ten bu yana, daha önce tahsis edilmemiş adlar doğrudan ".tr" yapısıyla da (örneğin ornek.tr) ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis ediliyor.
.com uzantısı ise TRABİS'e değil uluslararası alan adı sistemine bağlıdır, yetkili kayıt firmaları üzerinden alınır ve TRABİS'in belge kurallarına tabi değildir. Hedef kitleniz tamamen Türkiye'deyse .com.tr, uluslararası bir izleyiciniz de varsa ek olarak .com almak yaygın bir tercihtir.
Marka hakkı için ön araştırma
Beğendiğiniz bir alan adını almadan önce, aynı adın başkası tarafından marka olarak tescillenip tescillenmediğine bakmak size ileride bir marka ihtilafı yaşamamanız açısından zaman kazandırır. TÜRKPATENT'in kendi sitesindeki marka sorgulama aracıyla bu kontrolü ücretsiz yapabilirsiniz. Sorgulama, markanın daha önce tescil edilip edilmediğini ve hangi sınıfta kayıtlı olduğunu gösterir.
Bu ön araştırma, hukuki bir garanti vermez, yalnızca görünen kaydı gösterir. Alan adınız aynı zamanda işletmenizin markası olacaksa ve konu sizin için önemliyse, başvuru öncesinde bir marka vekiline ya da hukukçuya danışmanız daha güvenli olur.
Yazım hatası varyantlarını da düşünün
Müşterileriniz adınızı yazarken sık yapılan bir hata varsa (iki farklı yazılışı olan bir kelime, kolayca unutulan bir tire gibi) bu varyantı da almayı ve ana alan adınıza yönlendirmeyi değerlendirin. Böylece yanlış yazan bir müşteri de sitenize ulaşır. Bu tür bir yönlendirmeyi teknik olarak nasıl kuracağınızı 301 yönlendirmesi nedir yazımızda anlattık.
Aldıktan sonra: yenileme ve sahiplik
Alan adları genellikle yıllık olarak yenilenir ve yenileme tarihini kaçırmak, sitenizin ve kurumsal e-postanızın aniden çalışmaz hale gelmesine yol açabilir. Yenileme tarihini takviminize not edin ya da otomatik yenilemeyi açık tutun.
Alan adını bir ajans ya da web tasarımcı üzerinden aldırıyorsanız, alan adının kimin adına kaydedileceğini ve yönetici erişiminin nasıl paylaşılacağını teklifte yazılı olarak netleştirin. Bu netlik, ileride ajansla yollarınızı ayırmanız gerektiğinde alan adınıza erişiminizi kaybetmemenizi sağlar.
Sık sorulan sorular
.com.tr almak için hâlâ belge gerekiyor mu?
Hayır. TRABİS'e göre .com.tr, .net.tr ve .org.tr gibi yaygın uzantılar belgesiz ve ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis ediliyor. Belge şartı, .av.tr ya da .edu.tr gibi belirli mesleklere ve kurumlara ayrılmış uzantılarda devam ediyor.
Hem .com hem .com.tr almalı mıyım?
Zorunlu değil ama yaygın bir tercihtir. İkisini de alıp birini ana adres yaparak diğerini ona yönlendirmek, başkasının markanızla karışabilecek bir adres almasını da önler.
Alan adımı marka olarak da tescil ettirmeli miyim?
Bu, işletmenizin durumuna göre değişen bir karardır. Marka tescili, alan adı tescilinden farklı bir süreçtir ve size ayrı haklar sağlar. Bu konuda bir marka vekiline ya da hukukçuya danışmanızı öneririz.
Alan adını kim adına kaydettirmeliyim?
Bunu tek taraflı karar vermek yerine, alan adının kimin adına kaydedileceğini web tasarımcınızla ya da ajansınızla yaptığınız teklifte yazılı olarak netleştirin.
Alan adımı sonradan değiştirebilir miyim?
Teknik olarak evet, ama önerilmez. Alan adı değişikliği, eski adrese gelen tüm bağlantıları ve Google'daki mevcut görünürlüğünüzü etkiler. Değişiklik zorunluysa eski adresten yeni adrese yönlendirme kurarak kaybı azaltabilirsiniz.
Kısacası
İyi bir alan adı kısa, okunur ve işletmenizle tutarlıdır. Türkçe karakterden kaçının, .com, .com.tr ya da doğrudan .tr arasında hedef kitlenize göre seçim yapın, almadan önce TÜRKPATENT'te hızlı bir marka sorgulaması yapın ve yenileme tarihini takip edin. Alan adı seçiminden siteye kadar tüm süreçte destek almak isterseniz web tasarım hizmetimize göz atabilirsiniz.