Tarım işletmesi olarak ürününüzü doğrudan internetten satmaya başladığınızda, karşınıza iki farklı alıcı profili çıkar: ürününüzü kendi mutfağı için birkaç kilo alacak bir tüketici ile düzenli ve toplu miktarda alım yapmak isteyen bir market, restoran ya da toptancı. Bu iki alıcının beklentisi, sorduğu soru ve karar verme hızı birbirinden oldukça farklıdır, bu yüzden sitenizin ikisine de aynı sayfayla hitap etmeye çalışması genellikle ikisini de yavaşlatır.
Bu yazıda bir tarım işletmesinin internetten satışa hazırlanırken hangi sayfaları kuracağını, bireysel ve toplu alıcıyı nasıl ayıracağını, hasat takvimine göre değişen içeriği, ürün fotoğrafı ve kargo planını, kayıt ve etiketleme konularında dikkat edilecekleri anlatıyoruz.
Alıcı sitenizde neye bakar
- Ürünün o anki tazeliği ve hasat dönemi
- Sipariş miktarı ve teslimat süresi
- Kargo bölgesi ve ürünün yolda nasıl korunduğu
- Toplu alım için ayrı bir teklif yolu olup olmadığı
- Varsa organik ya da kalite sertifikaları
Bu bilgilerden biri eksikse, özellikle teslimat süresi ve ürünün tazeliği konusunda net bir cevap yoksa, alıcı genellikle güvendiği bir manav ya da markete geri döner.
Bireysel tüketici ile toplu alıcıyı ayırın
Bir tüketici genellikle ürün fotoğrafına bakıp doğrudan sipariş vermek ister. Bir market, restoran ya da toptancı ise düzenli tedarik arar, miktarı ve teslimat sıklığını kendi ihtiyacına göre planlar. Bu iki talebi aynı sipariş formunda karşılamak yerine sitenizde ayırın:
- Bireysel alıcı için doğrudan sipariş verilebilen bir ürün sayfası ve sepet akışı
- Toplu alıcı için miktar, teslimat sıklığı ve fatura bilgisini soran ayrı bir teklif formu
Bu ayrım, toplu alıcının tekrarlayan siparişini tek tek sepete eklemek zorunda kalmadan iletmesini, bireysel müşterinin de basit siparişi için uzun bir formla uğraşmamasını sağlar.
Hasat takvimine göre değişen içerik
Tarım ürünlerinin çoğunda arz mevsime bağlıdır, bu yüzden sitenizin ana sayfasını yıl boyunca aynı bırakmak yerine o dönemde elinizde olan ürünlere göre güncelleyin. Örnek bir takvim şöyle görünebilir:
| Dönem | Öne çıkan ürün grubu |
|---|---|
| İlkbahar | Yeşil yapraklı sebzeler, taze baharatlar |
| Yaz | Sulu meyveler, mevsim sebzeleri |
| Sonbahar | Kurutmalık ve depolanabilir ürünler |
| Kış | Turunçgiller, önceden hazırlanmış işlenmiş ürünler |
Bu tabloyu kendi ürününüze göre uyarlayın. Bir ürünün sezonu bitmeden önce sınırlı miktarda kaldığını belirtmek de hem gerçek bir bilgi verir hem de erken karar veren müşteriyi kaybetmemenizi sağlar. Sezon dışında sitenizi boş bırakmak yerine bir sonraki hasat için hazırlığınızı kısaca duyurmak, takip eden müşteriyi sitenizde tutar.
Ürün fotoğrafı ve depolama bilgisi
Ürün fotoğraflarında o anki gerçek hâlini gösterin, taze mi, kurutulmuş mu, ambalajlı mı olduğunu net biçimde yansıtın. Fotoğrafla birlikte kısa bir saklama bilgisi eklemek (nasıl saklanmalı, ne kadar süre taze kalır gibi) alıcının ürünü doğru kullanmasına yardımcı olur. Fotoğraf çekiminde ışık ve arka planın ürünü olduğu gibi göstermesi gerektiğini ürün fotoğrafı nasıl çekilir yazımızda anlattık.
Kargo ve teslimat planı
Taze ürün gönderiminde paketleme, sıcaklık ve süre doğrudan ürünün alıcıya ulaştığındaki hâlini belirler. Göndermeden önce kendinize bir deneme gönderisi yaparak paketin dayanıklılığını ve ürünün ne durumda ulaştığını kontrol edin. Her ürünün kargoya ve mesafeye dayanıklılığı farklıdır, hangi ürünü hangi mesafeye güvenle gönderebileceğinizi kendi deneyiminize göre belirleyip bunu sipariş öncesinde alıcıya bildirin.
Şehir içinde soğuk zincir gerektiren bir ürününüz varsa bunu kendi aracınızla ya da anlaşmalı bir kuryeyle taşımayı, şehirlerarası gönderimde ise dayanıklı ürünlere öncelik vermeyi değerlendirebilirsiniz.
Kayıt, belge ve etiketleme
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda üreten, işleyen ya da satan işletmelerin bir kayıt ya da onay belgesi kapsamında değerlendirilmesini istiyor, başvurular genellikle il ya da ilçe müdürlüklerine yapılıyor. Sattığınız ürün canlı bitki, fidan ya da süs bitkisiyse bu ürün grubu için ayrıca farklı bir kayıt sistemi söz konusu olabiliyor, bu konuyu Yalova'da fidan internetten nasıl satılır yazımızda ele aldık. İşletmenizin hangi ürün grubunda hangi kayıt ya da onay yükümlülüğüne tabi olduğu değişebildiği için satışa başlamadan önce bulunduğunuz ildeki Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne başvurup durumunuzu netleştirmenizi öneririz.
Ambalaj üzerinde ürün adı, içerik ve varsa son kullanma bilgisinin doğru ve yanıltıcı olmayacak şekilde yer alması da hem alıcı güveni hem de mevzuat açısından önemlidir. Etiketleme konusundaki güncel kuralları da aynı şekilde resmi kaynaktan doğrulayın.
ETBİS ve internetten satış belgeleri
Kendi web sitenizden ya da uygulamanızdan satış yapıyorsanız Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt yükümlülüğü gündeme gelir. Bu kaydın ne zaman gerekli olduğunu ve nasıl yapılacağını ETBİS kaydı nasıl yapılır yazımızda anlattık. İnternetten satışa başlarken genel olarak hangi belgelerin gerekebileceğine de internetten satış için gerekli belgeler yazımızdan bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bireysel müşteri ile toptan alıcıya aynı fiyattan mı satış yapmalıyım?
Bu tamamen işletmenizin kararı. Bazı işletmeler toplu alımda ayrı bir teklif süreci kurarken bazıları tüm müşterilere aynı sipariş akışını sunuyor, önemli olan sitenizde hangi yolu izlediğinizin net olması.
Ürünümü hangi mesafeye kadar kargoyla gönderebilirim?
Bu, ürünün dayanıklılığına, ambalaj kalitenize ve kargo süresine göre değişir. Kesin bir mesafe belirlemeden önce deneme gönderileri yaparak ürünün hangi sürede sağlıklı ulaştığını gözlemlemenizi öneririz.
Gıda işletmesi kayıt belgesi almam gerekiyor mu?
Bu, ürettiğiniz ya da sattığınız ürüne ve faaliyetinize göre değişir. Güncel yükümlülüğünüzü bulunduğunuz ildeki Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne sorarak netleştirin.
Sadece Instagram üzerinden satış yapıyorum, ETBİS kaydı gerekli mi?
ETBİS kaydı genellikle kendi web sitenizden ya da uygulamanızdan satış yaptığınızda gündeme gelir. Kanalınıza göre değişen bu yükümlülüğün ayrıntılarını ETBİS yazımızda bulabilirsiniz.
Toplu alıcıdan gelen talebi nasıl yönetmeliyim?
Toplu talepleri ayrı bir teklif formunda toplayıp miktar ve teslimat sıklığını baştan alın. Bu bilgiler elinizde olduğunda üretim ve sevkiyat planınızı daha rahat kurarsınız.
Kısacası
Tarım işletmesi için internetten satış, bireysel ve toplu alıcıyı ayıran bir site yapısı, hasat takvimine göre güncellenen içerik ve ürüne uygun bir kargo planıyla daha sağlıklı işler. Kayıt ve etiketleme yükümlülüklerinizi de satışa başlamadan önce resmi kaynaktan doğrulamayı ihmal etmeyin. İşletmeniz için böyle bir site kurmak isterseniz web tasarım hizmetimize göz atabilirsiniz.