İnternetten satışa başlarken sorulan ilk sorulardan biri şudur: Trendyol, Hepsiburada ya da Amazon Türkiye gibi bir pazaryerinde mağaza mı açmalı, yoksa kendi e-ticaret sitenizi mi kurmalısınız?
İki yolun da güçlü ve zayıf yanları var. Doğru cevap ürününüze, bütçenize ve kendi markanızı ne kadar önemsediğinize göre değişir. Bu yazıda iki seçeneği aynı başlıklar altında karşılaştırıyor, pazaryerinde satışa nasıl başlanacağını ve iki kanalı birlikte nasıl yöneteceğinizi anlatıyoruz.
Kısaca fark ne?
Pazaryeri, kalabalık bir alışveriş merkezinde kiraladığınız bir tezgâha benzer. Müşteri trafiği hazırdır, ama kuralları alışveriş merkezi koyar ve her satıştan pay alır. Kendi siteniz ise cadde üzerindeki kendi dükkânınızdır. Kurallar sizindir, ama müşteriyi kapınıza siz getirirsiniz.
| Konu | Pazaryeri | Kendi siteniz |
|---|---|---|
| Müşteri trafiği | Hazır ziyaretçi kitlesi var | Ziyaretçiyi siz getirirsiniz |
| Başlangıç | Satıcı başvurusu ve ürün yüklemeyle başlanır | Kurulum, ödeme ve kargo anlaşmaları gerekir |
| Maliyet yapısı | Satış başına komisyon ve hizmet bedelleri | Kurulum, düzenli giderler ve ödeme komisyonu |
| Fiyat rekabeti | Aynı ürünü satanlarla yan yana listelenirsiniz | Karşılaştırma var ama aynı sayfada değil |
| Müşteri ilişkisi | Pazaryerinin kuralları içinde yürür | Onay veren müşterilerle doğrudan iletişim kurarsınız |
| Marka | Pazaryerinin adı önde | Markanız önde |
| Yasal süreçler | Bir kısmı pazaryerinin sistemi üzerinden yürür | Site metinleri, ETBİS kaydı ve süreçler sizde |
Pazaryerinin artıları
- Hazır müşteri ve güven. Alıcı pazaryerini tanıdığı için sizi tanımasa da alışveriş yapabilir.
- Hızlı başlangıç. Site kurmadan, başvurunuz onaylandıktan sonra ürün yükleyip satışa başlayabilirsiniz.
- Ödeme altyapısı hazır. Kartla ödeme pazaryerinin sistemi üzerinden alınır, ayrıca sanal POS anlaşması yapmanız gerekmez.
- Talebi test etme imkânı. Hangi ürünün sattığını ve hangi fiyatın karşılık bulduğunu görmek için iyi bir alandır.
- Belirli ödeme süresi. Mevzuata göre pazaryeri, satış bedeli kendisine geçtikten ve sipariş alıcıya ulaştıktan sonra en geç beş iş günü içinde ödemeyi satıcıya yapmak zorundadır.
Pazaryerinin eksileri
- Komisyon ve hizmet bedelleri. Kategoriye göre değişen komisyonun yanında hizmet, kargo ve reklam gibi kalemler de olabilir. Fiyatınızı, bu kalemler düştükten sonra elinize kalan tutara göre belirleyin.
- Yoğun fiyat rekabeti. Aynı ürünü satan diğer satıcılarla aynı sayfada karşılaştırılırsınız.
- Kuralları siz koymazsınız. Satış politikaları, puanlama ve görünürlük pazaryerinin sistemine bağlıdır. Sözleşme değişiklikleri önceden bildirilir, ama koşulları pazaryeri belirler.
- Müşteri ilişkisi sınırlı. Alışveriş deneyimi pazaryerinin adıyla yaşanır. Müşteriye yeni ürün duyurmak ya da onu tekrar kazanmak için elinizdeki imkânlar kısıtlıdır.
- Tek kanala bağımlılık. Hesabınızda bir kısıtlama olduğunda satışlarınızın tamamı etkilenebilir.
Kendi sitenizin artıları
- Marka sizde. Müşteri sizin adınızı ve deneyiminizi hatırlar. Onay veren müşterilere yeni ürünleri e-posta ya da SMS ile duyurabilirsiniz.
- Fiyat ve kampanya kontrolü. Kampanya takvimini, ürün sunumunu ve paketlemeyi siz belirlersiniz.
- Satış başına pazaryeri komisyonu yok. Ödeme komisyonu ve diğer giderler olsa da her satıştan pazaryerine pay ödemezsiniz.
- Uzun vadeli değer. Google'da iyi konumlanan kategori ve ürün sayfaları, reklam bütçesi harcamadan da ziyaretçi getirmeye devam edebilir.
Kendi sitenizin eksileri
- Ziyaretçiyi siz getirirsiniz. Arama motoru çalışması, reklam ve sosyal medya için zaman ve bütçe gerekir. Bu emek olmadan site tek başına satış getirmez.
- Kurulum ve bakım. Altyapı, tasarım, ödeme ve kargo entegrasyonları ile düzenli güncellemeler gerekir.
- Güveni sıfırdan kurarsınız. Yeni bir markadan ilk kez alışveriş yapacak müşteri; iletişim bilgilerini, iade koşullarını ve yorumları arar.
- Yasal süreçler doğrudan sizde. Sitedeki zorunlu bilgiler, sözleşmeler, ETBİS kaydı ve müşteri verilerinin korunması sizin sorumluluğunuzdadır.
Kendi sitenizi kurmaya karar verirseniz adım adım kurulum rehberimizden başlayabilirsiniz.
Pazaryerinde satışa nasıl başlanır?
Adımlar pazaryerine göre farklılık gösterir. Trendyol örneğinde süreç genel olarak şöyle ilerler:
- Şirketinizi hazırlayın. Trendyol'da satıcı olmak için şahıs, limited ya da anonim şirket gerekir. Şirketin vergi kayıtlarında aktif olması ve fatura düzenleyebilmesi beklenir.
- KEP adresi ve banka hesabı edinin. Başvuruda kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi istenir. Ödemelerin yapılacağı hesabın adı, şirket unvanınızla uyumlu olmalıdır.
- Satıcı başvuru formunu doldurun. Vergi numarası ve şirket bilgileri girilir, bilgiler kontrol edilir.
- Sözleşmeyi ve komisyon tablosunu okuyun. Kategorinizin komisyonunu, ödeme günlerini, iade ve cezai şart koşullarını satışa başlamadan öğrenin.
- Ürünleri eksiksiz yükleyin. Net fotoğraflar, doğru ölçü ve malzeme bilgisi, güncel stok. Pazaryerinde de müşteri kararını ürün sayfasına bakarak verir.
- Kargo ve iade düzenini kurun. Kargo seçeneklerini, paketleme sürenizi ve iade gelen ürünleri kimin kontrol edeceğini belirleyin.
Diğer pazaryerlerinin başvuru koşulları farklı olabilir. Belge listesini her pazaryerinin satıcı başvuru sayfasından kontrol edin.
Pazaryerinde satış yapmanız, yasal yükümlülüklerinizi ortadan kaldırmaz. Fatura düzenleme, cayma hakkı ve iade kuralları sizin için de geçerlidir. Ayrıntılar için internetten satış için gerekli belgeler rehberimize bakabilirsiniz.
Hangisi size daha uygun?
Pazaryeriyle başlamak şu durumlarda mantıklı olabilir:
- Ürününüz pazaryerinde zaten aranan, karşılaştırılabilir bir ürünse
- Talebi düşük bütçeyle test etmek istiyorsanız
- Reklam ve içerik üretimine henüz zaman ayıramıyorsanız
Kendi sitenize öncelik vermek şu durumlarda mantıklı olabilir:
- Kendi markanızla, kendi ürettiğiniz ya da benzerlerinden ayrışan ürünler satıyorsanız
- Tekrar alışveriş yapan bir müşteri kitleniz varsa ya da oluşturmak istiyorsanız
- Komisyon kâr marjınızı zorluyorsa
İki kanalı birlikte kullanmak
Tek bir kanal seçmek zorunda değilsiniz. Pazaryerinde satışı sürdürürken kendi sitenizi adım adım büyütmek de bir seçenektir. Bu durumda şunlara dikkat edin:
- Stok ve siparişleri tek yerden yönetin. Aynı ürün iki kanalda satılırken stok elle takip edilirse, elinizde olmayan ürünü satma riski doğar. Entegrasyon yazılımları stok ve siparişleri kanallar arasında eşitler.
- Fiyatınızı her kanal için ayrı hesaplayın. Kendi sitenizde pazaryeri komisyonu ödemediğiniz için farklı fiyat ya da kampanya uygulayabilirsiniz. Mevzuata göre büyük ölçekli pazaryerleri, satıcının başka kanallarda aynı ya da farklı fiyatla satış yapmasını kısıtlayamaz.
- Kendi kitlenizi oluşturun. Google İşletme Profili, sosyal medya ve arama motoru çalışmalarıyla sitenize doğrudan gelen müşteri sayısını artırın.
- Pazaryeri kurallarını okuyun. Müşteriyle iletişim ve paket içeriği gibi konulardaki kurallara uymayan satıcıların hesabı kısıtlanabilir.
Sık sorulan sorular
Trendyol'da satış yapmak için şirket gerekir mi?
Evet. Trendyol'da satıcı olmak için şahıs, limited ya da anonim şirketinizin bulunması, vergi kaydınızın aktif olması ve fatura düzenleyebilmeniz gerekir. Başvuruda KEP adresi ve şirket unvanıyla uyumlu bir banka hesabı da istenir. Koşullar değişebildiği için güncel listeyi başvuru sayfasından kontrol edin.
Pazaryerinde satış yapanlar ETBİS'e kayıt olmak zorunda mı?
Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların ETBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğü yoktur. Ancak kendi web siteniz ya da mobil uygulamanız üzerinden de satış yapıyorsanız, faaliyete başlamadan önce kayıt olmanız gerekir.
Pazaryeri komisyonları ne kadar?
Komisyon oranları pazaryerine ve ürün kategorisine göre değişir, zaman içinde de güncellenir. Güncel oranları satıcı panelindeki komisyon tablosundan görebilirsiniz. Hesap yaparken komisyonun yanına kargo, hizmet bedeli, iade ve reklam giderlerini de ekleyin.
Hem pazaryerinde hem kendi sitemde satış yapabilir miyim?
Evet, iki kanalı birlikte kullanabilirsiniz. Stok ve siparişleri bir entegrasyonla eşitlemek, aynı ürünün iki kez satılmasını önler. Fiyatlarınızı her kanalın maliyetine göre ayrı ayrı hesaplayın.
Kendi e-ticaret sitesi mi daha kârlı, pazaryeri mi?
Tek bir cevabı yok. Pazaryerinde her satıştan komisyon ödersiniz, kendi sitenizde ise ziyaretçi getirmenin ve siteyi işletmenin maliyeti vardır. Bir satışın elinize kalan net tutarını iki kanal için kendi rakamlarınızla ayrı ayrı hesaplamak, en doğru karşılaştırmayı verir.
Kısacası
Pazaryeri hızlı başlangıç ve hazır müşteri sunar, karşılığında komisyon ve kurallarla gelir. Kendi siteniz markanızı ve müşteri ilişkinizi sizde tutar, karşılığında ziyaretçiyi sizin getirmenizi ister. İki kanalı dengeli kullanmak, tek bir kanala bağımlı kalma riskini de azaltır. Kendi satış kanalınızı kurmayı düşünüyorsanız e-ticaret hizmetimize göz atabilirsiniz.