ChatGPT'nin ya da Google'ın yapay zeka özetinin altında beliren kaynak bağlantılarını fark etmişsinizdir. Bazı sitelerin sık sık bu bağlantılarda çıktığını, bazılarının hiç çıkmadığını da görmüş olabilirsiniz. Peki bu seçim nasıl yapılıyor?
Bu yazıda her aracın kaynak gösterme biçimini ve kaynak gösterilme ihtimalinizi etkileyebilecek noktaları anlatıyoruz. Baştan söyleyelim: hangi sitelerin seçileceğine dair kesin bir formül hiçbir şirket tarafından yayınlanmıyor, bu yüzden burada aktardığımız bilgiler aracın çalışma mantığıyla sınırlı.
Her aracın kaynak gösterme biçimi farklı
| Araç | Kaynak nasıl görünür |
|---|---|
| ChatGPT arama | Cevabın içinde ve altında, sayfaya giden bağlantı kartları olarak |
| Google AI Bakışı ve AI Modu | Özetin altında ve yanında, daha fazla araştırma için bağlantılar olarak |
| Perplexity | Cevabın içine yerleştirilmiş numaralı dipnotlar olarak |
| Microsoft Copilot | Cevabın içinde numaralı kaynaklar olarak, genişletilebilen bir liste eşliğinde |
Biçim farklı olsa da mantık benzer: araç önce soruyla ilgili sayfaları buluyor, sonra bu sayfalardan seçtiği bilgiyi cevaba işleyip kaynağı bağlantı olarak gösteriyor. ChatGPT işletmenizi nasıl buluyor yazımızda bu sürecin ChatGPT özelindeki işleyişini anlattık.
Google'ın "sorgu dallandırma" yöntemi
Google, AI Bakışı ve AI Modu'nun bir soruyu tek bir aramaya değil, ilgili alt konulara ve farklı veri kümelerine yayılan birden fazla aramaya böldüğünü açıklıyor. Google bu yöntemi "query fan-out" olarak adlandırıyor ve bunun sonucunda klasik bir aramaya kıyasla daha geniş ve çeşitli bir bağlantı kümesi gösterebildiğini belirtiyor.
Pratikte bu, "Niğde'de düğün mekânı" gibi bir arama için sadece "düğün mekânı" değil, "düğün salonu kapasitesi", "düğün mekânı fiyatını ne belirler" gibi alt sorulara da ayrı ayrı bakılabileceği anlamına geliyor. Bir sayfanız sadece ana konuyu değil, bu alt konulardan birini de gerçekten cevaplıyorsa, dallanan aramalardan birinde kaynak olarak görünme ihtimali oluşuyor.
Kaynak gösterilme ihtimalini ne etkiler?
Hiçbir şirket "bu kriterleri karşılayan siteyi gösteririz" diye bir liste yayınlamıyor. Ama bütün bu araçların ortak çalışma mantığından mantıklı birkaç çıkarım yapılabilir:
- Taranabilir ve dizine eklenmiş olmak önce gelir. Bir sayfa arama motorunun ya da yapay zeka botunun dizininde yoksa hiçbir cevapta kaynak olamaz. Google, AI özellikleri için de normal arama şartlarının, yani taranabilirlik ve dizine eklenebilirliğin geçerli olduğunu belirtiyor.
- Doğrudan cevap veren metin, özetlenmesi kolay metindir. Sorulan soruyu dolandırmadan ilk paragrafta yanıtlayan sayfalar, araç için alıntı yapılabilir bir kaynak hâline gelir.
- Liste, tablo ve net başlıklar bilgiyi ayrıştırır. Aracın bir sayfadan tek bir cümleyi ya da satırı çekmesi, uzun ve dağınık bir paragraftan çekmesinden daha kolaydır.
- Güncel tarih bir sinyaldir. Fiyatın neyi belirlediği, bir kuralın ne olduğu gibi zamanla değişen konularda güncellenmiş bir sayfa, eski bir sayfaya göre tercih edilebilir.
- İç bağlantı ve site içi tutarlılık yardımcı olur. Google, iç bağlantıların hem klasik aramada hem AI özelliklerinde sayfa keşfine yardımcı olduğunu belirtiyor.
Bu maddelerin hiçbiri tek başına bir kaynak olarak gösterilmenizi garanti etmez, sadece ihtimali destekleyen alışkanlıklardır.
Kaynak gösterilme ihtimalinizi düşüren durumlar
Yukarıdaki maddelerin tersi de geçerlidir. Bir sayfa noindex etiketi taşıyorsa ya da robots.txt ile ilgili botlara kapatılmışsa, o sayfa hiçbir yapay zeka aracının cevabında kaynak olamaz. Aynı bilginin sitenizde birden fazla sayfada, birbirinden biraz farklı ifadelerle tekrarlanması da araca hangi sayfanın esas alınacağını netleştirmez. Uzun süre güncellenmemiş, artık geçerli olmayan bir rakam ya da kural içeren sayfalar da güncel bir alternatif bulunduğunda geride kalabilir. Sayfanızı yakın zamanda taşıdıysanız ve eski adresten yeni adrese düzgün bir yönlendirme kurmadıysanız da kaynak bağlantısı kırık çıkabilir, bu konuyu 301 yönlendirmesi nedir yazımızda anlattık. Bu durumların hiçbiri tek başına sizi tamamen görünmez yapmaz, ama ihtimali zayıflatan alışkanlıklardır.
Kaynak gösterilmek, ilk sırada çıkmakla aynı şey değil
Bir yapay zeka cevabında kaynak olarak geçmek, o soruda Google'da birinci sırada olduğunuz anlamına gelmez, ikisi ayrı mekanizmalardır. Sorgu dallandırma gibi yöntemler, klasik sıralamada daha aşağıda olan ama belirli bir alt soruyu tam karşılayan sayfaları da öne çıkarabilir. Bu da küçük ve dar bir konuya odaklanan sayfalar için bir fırsat, ama yine bir garanti değil.
Rakibiniz sürekli çıkıyor, siz hiç çıkmıyorsanız
- Sayfanızın Google'da dizine eklenip eklenmediğini Search Console'dan kontrol edin.
- Rakibinizin kaynak olarak gösterildiği soruyu kendi sayfanızda da doğrudan ve açıkça cevaplayıp cevaplamadığınıza bakın.
- Sayfanızın ne zaman güncellendiğini kontrol edin, gerekirse bilgiyi tazeleyin.
- robots.txt dosyanızın ilgili arama ya da yapay zeka botlarını engellemediğinden emin olun, bunu GPTBot ve yapay zeka botları yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Aynı konudaki bilginin sitenizde birden fazla sayfada, birbirinden biraz farklı şekilde tekrarlanmadığından emin olun, tekrar eden sayfalar aracın hangisini esas alacağını belirsizleştirir.
Sık sorulan sorular
Bir siteyi kaynak olarak gösterilmeye zorlayabilir miyim?
Hayır. Hiçbir şirket ücret karşılığında kaynak gösterme sunmuyor. "Sizi ChatGPT'de kaynak yaparız" diyen bir teklife temkinli yaklaşın.
Büyük ve tanınmış siteler her zaman mı öne çıkıyor?
Bu, sorulan soruya göre değişir. Büyük ve genel bilgi siteleri geniş konularda sık görülebilir, ama dar ve yerel bir soruda, örneğin belirli bir ilçedeki bir hizmet, küçük ve o konuya özel bir sayfa da kaynak olarak gösterilebilir.
Kaynak olarak gösterilmek sitemize trafik getirir mi?
Bazı araçlar kaynak bağlantısına tıklamayı mümkün kılıyor, bazı kullanıcılar ise cevabı okuyup kaynağa hiç gitmeyebilir. Bu davranış araca ve kullanıcıya göre değişir, kesin bir oran veremeyiz. Yine de kaynak olarak gösterilmek, hiç görünmemekten daha fazla fırsat sunar, kullanıcı isterse bağlantıya tıklayıp sitenizi ziyaret edebilir.
Kaynak gösterilme durumumu nasıl takip ederim?
Düzenli olarak kendi sorularınızı ChatGPT, Gemini ve diğer araçlarda deneyip hangi bağlantıların çıktığına bakabilirsiniz. Google tarafında Search Console'daki performans verileri de AI özelliklerinden gelen görünümleri genel trafiğinizle birlikte gösteriyor.
Ücretli reklamlar yapay zeka cevaplarında kaynak olarak çıkar mı?
Reklamlar ile bu kaynak listeleri ayrı sistemlerdir. Bir arama motorunda reklam vermek, aynı sorguda bir yapay zeka aracının cevabında kaynak olarak gösterileceğiniz anlamına gelmez.
Kısacası
Yapay zeka araçları kaynak gösterirken önce ilgili ve erişilebilir sayfaları buluyor, sonra soruyu en doğrudan cevaplayan bölümü seçiyor. Hangi sitenin seçileceğine dair yayınlanmış bir formül yok, ama taranabilir olmak, doğrudan cevap vermek ve güncel kalmak ihtimalinizi destekliyor. Sayfalarınızın bu açıdan durumunu birlikte incelemek isterseniz yapay zeka görünürlüğü hizmetimize göz atabilirsiniz.